Besin Alerjisi Nedir?

Besin alerjileri, dünyada her geçen gün prevelansı artan halk sağlığı sorunlarından biridir.

Çocuk ve bebeklerde görülme sıklığı daha fazla olmakla birlikte, yetişkinlerde de görülebilir.Çocuklarda ilerleyen yaşla birlikte, bazı besin alerjileri aşılabilse de çoğu besin alerjisi ömür boyu sürmektedir.

Besin Alerjileri Nasıl Oluşur?

Besin alerjileri,besin intoleransı ile karıştırılmamalıdır. Alerji durumu immün sistemin besinlerdeki antjenik yapılara karşı verdiği anormal yanıt sonucu ortaya çıkar. Vücutta, normalde tolere edilmesi gereken alerjene karşı bir savunma başlar ve savunma mekanizması sonucunda gerçekleşen reaksiyonlar;cilt,burun,akciğer,göz ve gastrointestinal sistemde  klinik bulgular gelişmesine sebep olur.

Bazı bireylerin, besin alerjilerine karşı daha duyarlı olmasının sebepleri; genetik faktörler,alerjenle aşırı temas ve ince barsaktaki engelleyici mekanizmada meydana gelen bozukluklar olarak sıralanabilir.

Görülme Sıklığı

• Amerika Hastalık Koruma ve Kontrol Merkezi’nin raporuna göre, çocuklarda besin alerjisi görülme oranı %8’dir.
• Avrupa Alerji ve Klinik İmmünoloji Merkezi’ne göre yaşam boyu süren besin alerjilerinin %17,3;belirli bir zaman aralığında görülen besin alerjilerinin ise %5,9 oranında olduğu belirtilmiştir.
• Besin alerjisi görülme riski, aile hikayesi olan çocuklarda daha fazladır. Ailesinde alerji öyküsü olmayan bir yeni doğanda, alerji görülme riski %5-15 iken bu oranın evebeynlerden birinin alerjik olması durumunda %20-40;her iki evebeynin de alerjik olması  durumunda %40-60’a kadar çıktığı tahmin edilmektedir.
• Yapılan çalışmalarda, ilk 6 ay sadece anne sütü alımının ve tamamlayıcı beslenmeye doğru zamanda geçmenin,alerji riskini azalttığı belirtilmiştir.

Alerjiye Sebep Olan Besinler

Günümüzde 160’tan fazla besinin alerjiye neden olduğu bilinmektedir.Amerika’da en sık görülen besin alerjileri;

• Süt, yumurta, yer fıstığı, kuru yemişler (badem, ceviz ve kaju fıstığı dahil), balıklar, kabuklu deniz ürünleri (karides, ıstakoz ve yengeç dahil), soya, buğday olarak bildirilmiştir.

Ülkemizde ise Hacettepe Üniversitesi Çocuk Sağlığı Enstitüsü’nde yapılan araştırmaya göre en sık görülen besin alerjileri;

• Yumurta, inek sütü, fındık, fıstık, ceviz, mercimek, buğday ve kırmızı et olarak bildirilmiştir.

Kaynak ve İleri Okuma

• https://www.eatright.org/health/allergies-and-intolerances/food-allergies/food-allergies-and-intolerances
• https://sbu.saglik.gov.tr/Ekutuphane/kitaplar/B%204.pdf
• https://www.aid.org.tr/hastaliklar/alerji-ve-bagisiklik-sistemi-hastaliklari/besin-alerjisi/
• Tıbbi Beslenme Tedavisinde Güncel Uygulamalar/Nobel Tıp Kitabevi/Ankara,2019
• Diyet El Kitabı/Hatipoğlu Yayınları/Ankara,2018